Бібліятэка гістарычных артыкулаў

Наша спадчына
Беларускія народныя святы, беларускі фальклор, абрады і звычаі нашых продкаў.
-
Абрады былі звязаны з гаспадарчай дзейнасцю, бытавымі ўмовамі, грамадскімі адносінамі і падзяляліся на каляндарна-вытворчыя (земляробчыя, паляўнічыя, жывёлагадоўчыя, рыбалоўныя), сямейна-бытавыя (вясельныя, радзіныя, пахавальныя), грамадскія і...
-
Я. Сяменьчык - Беларускія святы: Каляды
Каляды – адно з самых містычных святаў у старажытных славян. Яно менш звязана з сельскагаспадарчым цыклам, а больш з будовай і рухам сусвету. Першы дзень калядаў – дзень, у які даўжыня светлавога дня пачынала павялічвацца...
-
Я. Сяменьчык - Беларускія святы: Камаедзіца
Асобная рыса славянскага паганства - шчыльнае перапляценне аграрна-бытавых і абрадавых элементаў. З цягам часу абрады страчвалі першапачатковае значэнне і паступова пераходзілі ў гульні ды забавы, звесткі пра якія на сённяшні дзень вельмі...
-
Я. Сяменьчык - Беларускія святы: Саракі
Ужо пазней, з насаджэннем хрысціянства, калі спатрэбілася замяніць свята адпаведным не паганскім, пад лічбу "сорак" падстроілі "сорак Севастыйскіх пакутнікаў", надаўшы аднаму з галоўных славянскіх святаў іх імя...
-
З усіх жанраў гэтак званай неказачнай фальклорнай прозы найбліжэй да казак, дакладней - да чарадзейных казак, стаяць легенды...
-
У. Лобач - Паганства і хрысьціянства: беларускі выпадак
Прымітыўная схема савецкай гістарыяграфіі, якая паказвала паганства непрацяглай эпохай у нашай гісторыі, не адпавядае ня толькі гістарычным фактам, але й сёньняшняй беларускай рэчаіснасьці. Значна больш складанымі ўяўляюцца й узаемадачыненьні...
-
В. Фадзеева - З гісторыі развіцця беларускай народнай вышыўкі
Узнікненне шыцця адносіцца да эпохі першабытна-абшчыннага ладу і непасрэдна звязана з неабходнасцю вырабляць адзенне спачатку са скур, а з вынаходствам ткацтва - з тэкстылю...
-
Я. Станкевіч - Беларускія плямёны. Крывічы
Назоў "Крывічы" паходзе ад слова "кроў", "крыві". "Крывіч" значыла "чалавек тае самае крыві", "таго самага народу". Спачатна ўвесь беларускі народ зваўся Крывічамі, але з часам, з розных прычынаў, часьці беларускага народу пачалі яшчэ звацца іншымі...
-
Я. Станкевіч - Беларускія плямёны. Дрыгвічы
Зь беларускіх плямёнаў першыя пэўныя й шыршыя ведамкі ёсьцека пра Дрыгвічоў, наймя пра тую іх часьць, што, нейкім парадкам адарваўшыся ад цэласьці, апынулася на Балканах...
-
Я. Станкевіч - Беларускія плямёны. Дзярвяне
Тэрыторыя Дзярвян прасьцягалася на ўсходзе да Дняпра, на левым беразе каторага былі ўжо Севяране, на поўначы да Прыпяці, на заходзе прыблізна да ракі Стыр (не далей); суседзьмі Дзярвян на поўначы й заходзе былі Дрыгвічы...
-
Я. Станкевіч - Беларускія плямёны. Севяране
Наўсход ад Дзярвян а ўкраінскіх Палян, на левым баку Дняпра сядзелі Севяране альбо Север, Севера. "Селі на Дзясьне і па Семі і па Суле і назваліся Севера", - кажа пра іх Пачатны летапіс...
-
Я. Станкевіч - Беларускія плямёны. Радзімічы й Вяцічы
Зямля Радзімічаў была ля Сожа, левае прытокі Дняпра. Радзімічы займалі нядаўныя паветы Гомельскі, Рагачэўскі, часьць Старабыхаўскага, Чэрыкаўскага б. Магілеўскай губ., Сураскага й Мглінскага б. Чарнігаўскай губ...
-
Т. Івахненка - Тропіка беларускіх абрадавых песень перыяду каляндарных пераходаў
Пад тропікай мы разумеем сукупнасць усіх сродкаў мастацкага маўлення (ці вобразна-выяўленчых сродкаў), з'яўленне якіх звязана з пераўтварэннем адзінак мовы шляхам пераносу традыцыйных найменняў у іншую прадметную сферу...
-
І. Скіндзер - Сімволіка ветру – грому – буры ў беларускім фальклоры
Апошнім часам да вуснапаэтычнай і міфалагічнай сімволікі ўсё часцей і часцей звяртаюцца пісьменнікі і паэты, гісторыкі і моваведы. Справа ў тым, што менавіта там, у глыбіні стагоддзяў, яны спрабуюць знайсці адказы на шматлікія глабальныя пытанні,...
-
А. Ненадавец - Чорт у легендах і паданнях беларусаў
Нашы старадаўнія продкі абагаўлялі не толькі жывую прыроду, не толькі сваіх язычніцкіх багоў, але “ўдыхнулі” жывую душу і ў свет тых з’яў і прадметаў, якія мы сёння адносім да “нежывых”: камяні, зямлю, ваду...




