Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Родная мова
Раздзел прысвечаны беларускай мове, гісторыі яе з'яўлення і развіцця, моўнай сітуацыі ў старажытнай і сучаснай Беларусі.
-
Станаўленне і пачатковае развіццё беларускай школы на Мядзельшчыне ў першай чвэрці ХХ ст.
В. ПраўрацкіРазам з палітычнымі патрабаваннямі нацыянальнага самавызначэння, рупліўцы беларускага Адраджэння распачалі працу па аднаўленню беларускай асветы і культуры. Але лёсам было накавана шмат выпрабаванняў і цяжкасцяў на гэтым пакутніцкім шляху... -
Адкуль пайшла беларуская мова
І. Ласкоў Каментароў: 10Старабеларуская пісьмовая мова - гэта поле змагання беларускай з царкоўнаславянскай. Згодна з логікай развіцця гэтая барацьба мусіла скончыцца перамогай народнай мовы. Але на гэта не стала часу: старабеларуская ў 1696 годзе была пазбаўлена статуса... -
Дыпляматычная кантравэрсыя 1646 году за беларускую мову
В. ТумашАгульна ведама, што ўрадавай мовай Вялікага Княства Літоўскага аж да ХVІІ стагодзьдзя была мова беларуская. Шырака яна тады тарнавалася ў дзяржаўным ды судова-юрыдычным справаводзтве ня толькі на тэрыторыі этнічна беларускай, але й на ўсіх землях... -
Заняпад беларускай мовы ў беларуска-літоўскім гаспадарстве ў ХVІІІ стагоддзі
А. Грыцкевіч Каментароў: 1Перадумовай заняпаду беларускай мовы як дзяржаўнай было паступовае (ад другой паловы ХVІ стагоддзя) ўжыванне польскай мовы вышэйшымі коламі беларускага грамадства. На гэты працэс моцна ўплывалі цесныя палітычныя кантакты магнатаў... -
Рэформа беларускага правапісу 1933 года: ідэалагічны аспект
Л. ЛычСёння мы маем даволі багата публікацый па тэме, якую дзесяцігоддзямі не адважваліся ўздымаць на старонках навуковай літаратуры, у перыядычным друку. Тэма гэта - рэформа беларускага правапісу 1933 года. ... -
Дзесяцігодзьдзе беларускае граматыкі (1918—1928 г.)
Я. ЛёсікГраматыка Тарашкевіча пачала новую эпоху ў разьвіцьці беларускае літаратурнае мовы. "Дагэтуль", - пісаў яе аўтар: "беларуская літаратурная мова разьвівалася толькі паводле сваіх найгалоўнейшых правоў, найбольш для яе характэрных і ад каторых яна не... -
Некаторы ўвагі да беларускае літаратурнае мовы
Я. ЛёсікНарадзілася беларуская дзяржаўнасьць, нарадзілася беларуская школа. Зьявілася пільная патрэба даць назовы й выражэньне тым новым культурна-нацыянальным формам жыцьця, якіх ня было або якія былі, але даўно забыліся... -
Дваранства і беларуская мова
Я. ЗапруднікСёньня, калі мы шмат гаворым пра "нацыянальнае адраджэньне", пра "адбудову нацыі", вельмі важна паддаць аналізу само паняцьце беларускасьці, паколькі паняцьце гэтае было катастрафічна звужана да паняцьця сялянскасьці, мужыцкасьці, вясковасьці... -
Эліта і мова
У. Снапкоўскі Каментароў: 2Нацыянальная інтэлектуальная і культурная эліта, як асобны сацыяльны пласт беларускага грамадства, пачала фармавацца ў канцы ХІХ - пачатку ХХ ст., у эпоху станаўлення беларускай нацыі і нацыянальнага адраджэння... -
Пра тэорыю «мужыцкасці»
С. Суднік Каментароў: 1Беларуская мова, як лінгвістычная фармацыя, мае пацверджанне свайго існавання ўжо ў 2300 годзе да нашай эры. Але ад таго часу яна мусіла прайсці вельмі доўгі шлях, мусіла значна змяніцца, развіцца, удасканаліцца... -
Грамадскае сцвярджэнне беларускай мовы і парушэнні правоў беларускамоўных людзей
С. ЗапрудскіГрамадскае сцвярджэнне беларускай мовы ў ХІХ і ХХ стагоддзях адбывалася павольна і ўвесь час сутыкалася са значнымі цяжкасцямі. У сярэдзіне мінулага стагоддзя Беларусь не была ўключана ў агульнаславянскія працэсы моўнага адраджэння... -
Дыскрымінацыя беларускай мовы з гледзішча міжнароднага права і дэмакратыі
М. Савіцкі Каментароў: 3Яшчэ ў ХVІІІ і ХІХ стагоддзях усталявалася агульначалавечая норма: у нацыянальных дзяржавах дзяржаўнай мовай з'яўляецца нацыянальная мова карэннага этнасу. Гэта ўспрымаецца і разумеецца як аб'ектыўная, Богам дадзеная, рэальнасць... -
Беларуская мова як абэект дзяржаўнай дыскрымінацыі
Л. Лыч Каментароў: 5Сённяшні гаротны стан беларускай мовы - гэта не вынік выпадковага збегу якіх-небудзь неспрыяльных акалічнасцяў, гэта і не натуральная асіміляцыя ці добраахвотнае вырачэнне людзьмі свайго роднага слова...
Эксклюзіў на сайце
Падпіска на рассылку
Новыя выявы ў галерэі
- Малюнкі Напалеона Орды
- Графіці вядомых беларусаў
- Радзівілаўскі летапіс
- Беларуская Краевая Абарона
- Дапаможнікі люфтвафэ пры SS ад СБМ
Цытатнік
“Што ёсць гісторыя, як не байка, у якую дамовіліся паверыць?”
(Напалеон Банапарт)
Раім наведаць