Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Гістарыяграфія
У гэтым раздзеле сабраны навуковыя працы, прысвечаныя гісторыі Беларусі. Яны напісаны вядомымі беларускімі і замежнымі навукоўцамі-гісторыкамі і дапамагаюць чытачу больш дасканала паглыбіцца у тонкасці гістарычнага развіцця Беларусі ад старажытнасці да сучаснага часу.
Беларуская гістарыяграфія
-
Перыядызацыя беларускай гісторыі
Г. Сагановіч 17.12.2007 Каментароў: 1Як вядома, перыядызацыя наогул - гэта падзел гiсторыi на эпохi, перыяды, падперыяды etc., якi ажыццяўляецца на падставе пэўных крытэрыяў. Межы памiж iмi мусяць адлюстроўваць змены якаснага характару... -
Дзесяць гадоў беларускай гістарыяграфіі
Г. Сагановіч 10.12.2007 Каментароў: 4Дзесяць мінулых гадоў для гістарычнай навукі Беларусі былі надзвычай важным перыядам. Пры ўсіх цяжкасцях, наўрад ці апраўдана гаварыць пра яе крызіс, зыходзячы толькі з колькасці кадраў і пагаршэння іх матэрыяльных умоваў... -
Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Другі пэрыод XIII - XVI ст.)
У. Ігнатоўскі 08.03.2009 Каментароў: 1Полацкая Русь за ўвесь час свайго папярэдняга існавання вяла амаль што не бесьперарыўную барацьбу з Русью Кіеўскай. Барацьба была ўпартая і крывавая... -
Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Трэці пэрыод XVI - XVIII ст.)
У. Ігнатоўскі 05.03.2009Ня гледзячы на вунію 1386 году, Літва і Беларусь ня зьліліся з Польшчай за час прошлага пэрыоду. Абедзьве дзяржавы захоўвалі сваю палітычную і культурную асобнасць. Ня дарма вуніі і пасьля 1386 году некалькі раз аднаўляюцца юрыдычна... -
Кароткі нарыс гісторыі Беларусі (Чацьвёрты і пяты пэрыоды XIX - XX ст.)
У. Ігнатоўскі 04.03.2009Чацьверты і пяты пэрыоды гісторыі Беларусі праходзяць у XIX і пачатку XX сталецьця. Чацьверты пэрыод складаецца з гісторыі Беларусі, якая ўвашла ў склад Расійскай імпэрыі. Ен канчаецца разам з развалам царскай Расіі... -
Крыўя-Беларусь у мінуласьці
Я. Станкевіч 06.04.2008 Каментароў: 2Беларуская мова ёсьць аднэй з моваў славянскіх; із старых элемэнтаў іншых ёсьць у ёй толькі малая жменька слоў паходжаньня балтыцкага. 3 другога боку, па ўсёй займанай Беларусамі тэрыторыі расьцярушана мноства географічных і ня мала асобавых назоваў... -
Курс гісторыі Крывіі-Беларусі
Я. Станкевіч 24.02.2008Найстаршымі прэдкамі Беларусаў ці - правільней - Крывічоў былі Арыйцы. Спачатна Арыйцы былі адным суцэльным народам. 3 часам яны сталі дыфэрэнцыявацца і, напасьледак, падзяліліся на шмат асобных народаў арыйскіх... -
Этнаграфічныя й гістарычныя тэрыторыі й граніцы Беларусі
Я. Станкевіч 22.03.2008 Каментароў: 4Этнаграфічныя землі народу, значыцца землі, на каторых ён жывець суцэльнай сваёй масаю, што захавала свае этнаграфічныя асаблівасьці, маюць для яго найвялікшае значаньне, бо на таковых землях ён мае прыроднае права быць самым гаспадаром... -
Этнічныя межы Беларусі на пачатку XX ст.: праблема вызначэння
А. Панько 28.03.2009 Каментароў: 2Паводле аднаго з азначэнняў тэрміна "нацыяналізм" этнічная супольнасць, якая існуе ў пэўных культурных межах, можа называцца нацыяй толькі пры ўмове асэнсавання сваёй ідэнтычнасці і асэнсавання неабходнасці супадзення этнічных межаў з палітычнымі... -
Этнічныя працэсы на беларускіх землях
С. Марозава 10.01.2008 Каментароў: 6У канцы XIII- XVI ст. пачынаецца фарміраванне беларускай народнасці - гістарычна склаўшайся на тэрыторыі сучаснай Беларусі і суседніх усходніх і паўночных землях устойлівай супольнасці людзей, якая характарызуецца асаблівасцямі мовы, побыту, культуры... -
Вышэйшыя дзяржаўныя асобы Беларусі на розных этапах гісторыі
Admin 20.05.2008 Каментароў: 7Уладары Полацкага княства, вялікія князі літоўскія, канцлеры ВКЛ, гетманы найвышэйшыя і вялікія ВКЛ, прэзідэнты Рады БНР і іншыя... -
Што трэба ведаць кажнаму беларусу
В. Ластоўскі 22.09.2007 Каментароў: 12Кажны сучасны культурны чалавек перш-наперш павінен ведаць, хто ён такі, якая ягоная мова, народ і край, дзе ён жыве, якая ягоная гісторыя.... -
Вільня-Вільно-Вільнюс (Гісторыя аднаго горада)
І. Воранаў 23.10.2008 Каментароў: 5Прайшло не так шмат часу з таго моманту, калі Беларусь зноў набыла сваю незалежнасць. Пятнаццаць гадоў таму, атрымаўшы дзяржаўнасць, мы атрымалі акрамя нацыянальнага гаспадарства яшчэ і незлічонае мноства абавязкаў... Першабытнае грамадства
-
Першабытнае грамадства на тэрыторыі Беларусі
М. Чарняўскі 21.12.2008Першае пранікненне чалавека на тэрыторыю Беларусі, якое адбылося яшчэ ў палеаліце, супала з рэзкім пахаладаннем. На гарах Скандынавіі пачалі ўтварацца ледавікі таўшчынёй у многія сотні метраў, якія раз-пораз насоўваліся на Паўночную Еўропу... Полацкае княства і феадальная раздробленнасць (IX - XIII стст.)
-
Ваеннае майстэрства славян і балтаў у канцы V - пачатку IX стст
Я. Новікаў 20.03.2008Вайсковая арганізацыя славян і балтаў у перыяд ваеннай дэмакратыі была працягам іх грамадскай арганізацыі. Яна натуральным чынам паходзіла з грамадскай арганізацыі і аказвала на яе зваротны ўплыў... -
Уплыў вайны на развіццё грамадства (820-я - 970-я гг.)
Я. Новікаў 05.04.2008Разглядаючы ролю вайны ў жыцці грамадства ў нарманскі перыяд, мы найперш мусім звярнуць увагу на тое, якія працэсы былі ў той час вызначальнымі для палітычнага, эканамічнага і духоўнага развіцця грамадства ў розных народаў на беларускіх землях... -
Час вікінгаў у Беларусі: канец IX - пачатак XIII ст.
А. Котлярчук 11.05.2008 Каментароў: 5Вікінгі ўва Ўсходняй Эўропе зьяўляюцца ў сярэдзіне VIII ст. і працягваюць сваю дзейнасьць да пачатку XIII ст. На жаль, пры мностве гіпотэзаў дагэтуль бракуе праўдападобных крыніцаў... -
Полацк і нямецкая калонія на Дзвіне
Г. Сагановіч 22.09.2007 Каментароў: 4У нашай гiстарычнай лiтаратуры немец паўставаў звычайна ў іпастасі захопнiка, «крыжака», жаўнера-наймiта etc., толькі не суседа. А ў ХIII ст. аўтар Вялiкапольскай хронiкi занатаваў, што тэўтоны i славяне добра жывуць супольна, i што няма iншых... -
Беларусь у IX - сярэдзіне XIII ст
С. Тарасаў 22.02.2008 Каментароў: 4Полацкае княства было першай дзяржавай, якая сфарміравалася на беларускіх землях. Падчас яе ўтварэння вялікая роля належала геаграфічнаму, этнічнаму і сацыяльна-эканамічнаму фактарам... Вялікае Княства Літоўскае (XIII ст. - 1569 г.)
-
Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага
П. Лойка 17.12.2007 Каментароў: 6Гісторыя Вялікага Княства Літоўскага, Рускага, Жамойцкага здаўна прыцягвала ўвагу даследчыкаў мінуўшчыны. Ужо ў XVI ст. з'яўляюцца творы, што абапіраліся на беларуска-літоўскія летапісы... -
Што такое Вялікае Княства Літоўскае?
Іван Саверчанка, Зьміцер Санько 22.09.2007 Каментароў: 1Вялікае Княства Літоўскае - гэта сярэднявечная беларуская дзяржава, што паўстала ў ХІІІ стагоддзі на Новагародскай зямлі. Умацаванне яе адбывалася на эканамічным і культурным грунце старадаўных беларускіх княстваў - Полацкага, Турава-Пінскага і... -
Па слядах аднаго міфа
М. Ермаловіч 16.03.2010 Каментароў: 3Як паказвае досвед чалавецтва, часцей за ўсё тэндэнцыйна скажаецца пачатковая гісторыя той ці іншай дзяржавы. Так здарылася і з гісторыяй Вялікага Княства Літоўскага, першыя старонкі якой да непазнавальнасці зацемненыя міфам пра "літоўскую заваёву"... -
Битва Куликовская, битва Окуневская...
Е. Макаровский 22.09.2007К легенде о 250-летнем татаро-монгольском иге... -
Повесьці й апавяданьні беларускіх (крывіцкіх) летапісцаў
Я. Станкевіч 17.12.2008 Каментароў: 1Мова будзе аб беларускіх летапісцах напісаных у XIV-XVII стаг. Гэта была пара, калі беларускі народ быў злучыўшыся ў вадным сваім гаспадарстве, ведамым пад назовам Вялікага Княства Літоўскага... -
«Русь» у вайне з Нямецкім ордэнам (канец ХIII — пачатак XV ст.)
Г. Сагановіч 24.11.2007Вайна паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Нямецкім ордэнам застаецца адной з самых захапляльных і дасюль маладаследаваных тэм гісторыі Ўсходняй Еўропы... -
Русіны пад Грунвальдам (Дуброўнай) у 1410 г
Г. Сагановіч 10.12.2007 Каментароў: 1Праблема ўдзелу русінаў (пазнейшых беларусаў і ўкраінцаў) у галоўнай бітве з Нямецкім ордэнам у 1410 г., хоць ужо не раз краналася, заслугоўвае асобнага разгляду... -
Грунвальд у беларускай гістарыяграфіі
Г. Сагановіч 22.09.2007 Каментароў: 3Бітва 1410 г. пад Грунвальдам (у нямецкай традыцыі — Танэнберг, у літоўскай — Ћalgiris, у беларускай магло б быць Дуброўна1, як лакалізавана месца сечы ў летапісах) стала падзеяй, пра якую адразу даведаўся ўвесь тагачасны свет. Як вядома, самы чынны... -
Аршанская бітва 1514 г. — канфлікт гістарыяграфій і ідэнтычнасцяў
Г. Сагановіч 25.09.2008 Каментароў: 1Бітве 1514 г. пад Оршай, у якой колькасна меншае войска гетмана Канстанціна Астрожскага разбіла маскоўскую армію князя Васіля ІІІ, выпаў асаблівы лёс... -
Аршанская бітва 1514 года і яе ўдзельнікі
А. Грыцкевіч 03.12.2007 Каментароў: 16Адной з вялікіх бітваў ХУІ стагоддзя з'яўляецца бітва пад Оршай, якая адбылася 8 верасня 1514 г. паміж войскам Беларуска-Літоўскай дзяржавы, якім камандаваў князь Канстанцін Іванавіч Астрожскі, і маскоўскім войскам... -
Cтруктура войска Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове ХІV–ХV ст.
Ю. Бохан 14.11.2007Структура і прынцыпы камплектацыі войска Вялікага Княства Літоўскага ў другой палове ХІV–ХV ст. адлюстраваны ў пісьмовых крыніцах таго часу вельмі цмяна... -
Фарміраванне і арганізацыя наёмных войск ВКЛ з 2-й паловы XVI ст. да Рэформ Стэфана Баторыя
Ю. Усціновіч 17.12.2007 Каментароў: 2Аснову ўзброеных сіл ВКЛ у сярэдзіне XVI ст. яшчэ складала паспалітае рушэнне - збор вайскова-служылага саслоўя для абароны ад непрыяцеля. Аднак Інфлянцкая (Лівонская) вайна паказала, што паспалітае рушэнне не ў стане выконваць функцыі абароны... -
Унія з Каронай ва ўнутранай палітыцы ВКЛ перад Люблінскім соймам 1569 г.
А. Янушкевіч 19.12.20071569 год стаў пераломным у гісторыі Вялікага Княства Літоўскага. Заключанай у Любліне уніі з Польшчай папярэднічалі важныя ўнутрыпалітычныя падзеі і працэсы, у якіх удзельнічалі прынамсі тры ўплывовыя палітычныя суб’екты - гаспадар, магнатэрыя і... У складзе Рэчы Паспалітай (1569-1795)
-
Апалогія Рэчы Паспалітай
Г. Прыбытка 17.12.2007Немагчыма аспрэчваць той факт, што за апошняе дзесяцігоддзе адбылася сапраўдная рэвалюцыя ў асэнсаванні гісторыі Беларусі перыяду Cярэднявечча і Новага часу... -
«Шведская» палітыка Жыгімонта III Вазы
У. Падалінскі 19.12.2007Пасля смерці ў снежні 1586 г. Стэфана Баторыя на пасад Рэчы Паспалітай прэтэндаваў, побач з аўстрыйскім эрцгерцагам Максімільянам і вялікім князем маскоўскім Фёдарам Іванавічам, шведскі каралевіч Жыгімонт Ваза... -
Берасцейская унія і этнічная свядомасць беларусаў
С. Марозава 22.09.2007Вось ужо два стагоддзi беларусам навязваюць адмоўны гiстарычны стэрэатып царкоўнай унii, якi грунтуецца галоўным чынам на крынiцах, напiсаных яе незычлiўцамi. Унii iнкрымiнуецца мноства злачынстваў супраць народу, самым вялiкiм з якiх быў нiбыта... -
Казацка сялянская вайна
Г. Сагановіч 11.01.2008 Каментароў: 1Распачатае ў 1648 г. на Украіне казацкае паўстанне на чале з гетманам Багданам Хмяльніцкім хутка вылілася ў вялікую вызваленчую вайну. Ва ўкраінскага гетмана і казацкай старшыны падчас гэтай барацьбы з'явіўся план стварэння сваёй дзяржавы... -
Невядомая вайна: 1654-1667
Г. Сагановіч 26.11.2007 Каментароў: 4Катастрофа - інакш не назавеш стан, у які была ўвергнутая Беларусь трынаццацігадовай вайной. І самыя страшныя страты - гэта страты людзкія. У Беларусі ў межах прыкладна яе сучаснай тэрыторыі колькасць насельніцтва зменшылася больш чым напалову... -
Святло і цені Бара. Барская канфедэрацыя на Беларусі: перадумовы і ход.
Г. Прыбытка 27.01.2008Бадай, нямнога ёсць у гiсторыi Рэчы Паспалiтай XVIIІ ст. падзеяў, якiя выклiкалi i выклiкаюць столькi розных ацэнак у даследчыкаў, як Барская канфедэрацыя. I гэтыя ацэнкi вагаюцца ад цалкам негатыўных да апалагiзацыi i гераiзацыi... У складзе Расійскай Імперыі (1795-1918)
-
Ваеннае становішча ў Беларусі ў 1812 г.
А. Лукашэвіч 01.02.2008Прычыны ўвядзення ваеннага становішча. Напярэдадні вайны 1812 г. перад расейскім урадам паўсталі дзве складаныя задачы - правесці нарыхтоўку правіянту і фуражу для арміі і забяспечыць фінансаванне надзвычайных ваенных выдаткаў... Першая сусветная вайна (1914-1918)
-
Беларусь у гады Першай сусветнай вайны (1914-1918)
Ю. Казакоў 21.12.2007 Каментароў: 6З першых дзён вайны заходнія губерні краіны, у тым ліку беларускія, былі пераведзены на ваеннае становішча. У сувязі з гэтым ваенныя ўлады і губернатары атрымалі неабмежаваныя правы... -
"Кровавый потоп" на берегах Нарочи. (История боёв в Нарочанском регионе в 1916 году)
В. Преврацкий 18.04.2009 Каментароў: 13Первая мировая война по своей масштабности (в ней участвовали 38 государств с населением 1, 5 млрд. человек), использованию новых видов вооружений и тактики ведения боевых действий, человеческим жертвам (около 10 млн. убитых и 20 млн. раненых) –...
Эксклюзіў на сайце
Падпіска на рассылку
Гістарычны каляндар
5 лютага
На Беларусі ўшаноўваюць Агату
У гэты дзень сьвяцілі соль і хлеб. Казалі: «Хлеб сьвятой Агаты ня пусьціць бяды да хаты», а таксама: «Соль сьвятой Агаты бароніць ад агню хаты»…
7 лютага 1892
Нарадзіўся Антон Сокал-Кутылоўскі
Беларускі нацыянальны дзяяч, вайсковец. Удзельнік Слуцкага збройнага чыну…
8 лютага 1921
Нарадзіўся Іван Мележ
Выдатны беларускі пісьменьнік, драматург, публіцыст. Народны пісьменьнік Беларусі…
10 лютага 1883
Нарадзіўся Станіслаў Булак-Балаховіч
Беларускі генерал, заццяты антыкамуніст, узначальваў Асобны аддзел войскаў БНР …
Новыя выявы ў галерэі
- Малюнкі Напалеона Орды
- Графіці вядомых беларусаў
- Радзівілаўскі летапіс
- Беларуская Краевая Абарона
- Дапаможнікі люфтвафэ пры SS ад СБМ
Цытатнік
“Што ёсць гісторыя, як не байка, у якую дамовіліся паверыць?”
(Напалеон Банапарт)
Раім наведаць