Бібліятэка гістарычных артыкулаў
Матэрыялы да экзамену па гісторыі Беларусі
Выкладзены асноўны матэрыял школьнага курса па гісторыі Беларусі, што дапаможа хутка і якасна падрыхтавацца да экзамену. Разлічана на навучэнцаў старэйшых класаў сярэдніх школ, ліцэяў і гімназій, а таксама настаўнікаў.
-
01. Першыя пасяленні чалавека на тэрыторыі Беларусі. Жыццё ва ўмовах першабытнага ладу.
Чалавек вылучыўся з жывёльнага свету звыш двух мільёнаў гадоў назад. Першымі людзьмі на тэрыторыі Беларусі, рэшткі культуры якіх выяўлены каля вёсак Свяцілавічы Веткаўскага, Абідавічы Быхаўскага і Падлужжа Чачэрскага раёнаў, былі неандэртальцы... -
02. Полацкае княства – першая дзяржава на тэрыторыі Беларусі
Самым магутным і значным княствам з усіх, якія існавалі на тэрыторыі Беларусі ў X XIII стст., з'яўлялася Полацкае княства, гістарычным ядром якога было племянное княжанне крывічоў-палачан больш ранніх часоў... -
03. Барацьба з крыжацкай агрэсіяй. Грунвальдская бітва.
15 ліпеня 1410 г. на вузкім полі каля вёскі Грунвальд (зараз Дуброўна на тэрыторыі Польшчы) сышліся на бітву аб'яднаныя войскі Вялікага княства Літоўскага і Польскага каралеўства з крыжацкім войскам. Гэтая бітва ўвайшла ў гісторыю як вялікая.... -
04. Культура Беларусі ў X — XIII стст.
У 988 г. кіеўскім князем Уладзімірам Святаслававічам была прынята хрысціянская рэлігія візантыйскага ўзору. У 992 г. князь Ізяслаў ў Полацку заснаваў епархію, што дало магчымасць распаўсюдзіць пісьменнасць... -
05. Утварэнне Вялікага Княства Літоўскага
Працэс стварэння адной з самых буйных дзяржаў Еўропы ў эпоху сярэднявечча - Вялікага княства Літоўскага - быў доўгім і складаным: пачаўся ён у першай палове XIII ст. і закончыўся ў 50 - 70-я гг. XIV ст... -
06. Унутраная і знешняя палітыка Вялікага Княства Літоўскага ў XIV — XV стст.
Вялікае княства Літоўскае па форме кіравання было феадальнай манархіяй на чале з вялікім князем — носьбітам заканадаўчай, выканаўчай, судовай, ваеннай улады, якую ён ажыццяўляў у інтарэсах пануючага класа з дапамогай феадальнай знаці... -
07. Утварэнне Рэчы Паспалітай. Барацьба Вялікага Княства Літоўскага за захаванне самастойнасці
У 1569 г. у г. Любліне была падпісана ўнія — пагадненне аб дзяржаўна-палітычным саюзе ВКЛ з Польшчай, паводле якога ўтварылася федэратыўная дзяржава — Рэч Паспалітая... -
08. Культура Беларусі ў XVI — першай палове XVII ст.
Эпоха Адраджэння на Беларусі — ў асноўным XVI — першая палова XVII ст. — час уздыму рамяства, росту гарадоў і складання ўнутранага рынку, станаўлення і развіцця беларускай мовы, нацыянальнай пісьменнасці, літаратуры, грамадска-палітычнай думкі і... -
09. Сацыяльна-эканамічнае становішча Беларусі ў другой палове XVII — XVIII ст.
У другой палове XVII ст. Рэч Паспалітая, у тым ліку і Беларусь, якая ўваходзіла ў яе склад, знаходзілася ў стане глыбокага эканамічнага заняпаду і палітычнага крызісу. З сярэдзіны XVII ст. гэта дзяржава ўступіла ў паласу разбуральных войнаў і... -
10. Палітычны крызіс і падзелы Рэчы Паспалітай
У 1721 г. закончылася Паўночная вайна. На тэрыторыі Рэчы Паспалітай усталяваўся мір. Краіна пачала залечваць раны. Гэта быў час, калі ў Еўропе мацнелі цэнтралізаваныя абсалютысцкія манархіі. У Рэчы Паспалітай, наадварот, узмацнілася ўлада магнацкіх... -
11. Беларусь у перыяд вайны 1812 года
Палітычныя і эканамічныя супярэчнасці (Расія парушыла пагадненні Тыльзіцкага сейму 1807 г. аб блакадзе Англіі) паміж буржуазнай Францыяй і феадальнай Расіяй прывялі гэтыя дзяржавы да вайны... -
12. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў першай палове XIX ст. Крызіс феадальна-прыгонніцкага ладу
Каментароў: 1Асновай гаспадаркі селяніна з'яўляўся зямельны надзел, які ён атрымліваў у карыстанне ад землеўладальніка-памешчыка або дзяржавы пры ўмове адбывання на іх карысць пэўных павіннасцей. У сувязі з гэтым сяляне дзяліліся на дзве асноўныя катэгорыі —... -
13. Адмена прыгоннага права на Беларусі
Каментароў: 1Сялянская рэформа 1861 г. была абумоўлена крызісам усёй феадальна-прыгонніцкай сістэмы. Узяцца за рэформу кіруючыя колы прымусіў сам ход эканамічнага развіцця, які ўсё больш і больш штурхаў краіну на капіталістычны шлях развіцця... -
14. Паўстанне 1863 года на Беларусі. Кастусь Каліноўскі
У нацыянальна-вызваленчым руху супраць царызму напярэдадні і ў час паўстання 1863 — 1864 гг. у Польшчы, на Беларусі і ў Літве існавалі дзве плыні: буржуазна-памешчыцкая і дэмакратычная... -
15. Развіццё капіталістычных адносін на Беларусі ў другой палове XIX - пачатку XX ст.
Каментароў: 1Прамысловасць Беларусі развівалася ў цеснай сувязі з агульнарасійскай, але мела і свае асаблівасці, асноўнай сярод якіх было распаўсюджванне дробнай вытворчасці і мануфактур, невялікіх фабрычна-заводскіх прадпрыемстваў... -
16. Важнейшыя падзеі рэвалюцыі 1905 — 1907 гг. на Беларусі
Каментароў: 1У пачатку XX ст. інтэнсіўны прамысловы ўздым змяніўся сусветным эканамічным крызісам. Беларуская сельская гаспадарка была адной з перадавых сярод еўрапейскіх губерняў Расійскай імперыі... -
17. Сталыпінская аграрная рэформа на Беларусі
Сталыпінская аграрная рэформа — буржуазная рэформа сялянскага надзельнага землеўладання ў Расіі ў 1906 — 1907 г. Рэформа атрымала імя тагачаснага міністра ўнутраных спраў, старшыні Савета Міністраў Пятра Сталыпіна, аднаго з яе аўтараў, ініцыятараў і... -
18. Беларусь у гады Першай сусветнай вайны
У першыя дні вайны заходнія, у тым ліку беларускія, губерні былі пераведзены на ваеннае становішча. У сувязі з гэтым забараняліся забастоўкі, вулічныя шэсці, маніфестацыі. На баку ўрада выступалі эсэры, меншавікі, бундаўцы... -
19. Лютаўская (1917 г.) рэвалюцыя на Беларусі
Звесткі аб перамозе рэвалюцыі ў Петраградзе прыйшлі на Беларусь 1 — 4 сакавіка і выклікалі масавыя мітынгі, шэсці з чырвонымі сцягамі. Па прынцыпе Петраградскага Савета ў гарадах і мястэчках ствараліся Саветы рабочых і салдацкіх дэпутатаў, народная... -
20. Культура Беларусі ў пачатку XX ст.
Першай легальнай газетай на беларускай мове была "Наша доля". Кароткі час, з верасня па снежань 1906 г., яна выдавалася ў Вільні групай сяброў Беларускай сацыялістычнай грамады. Усяго выйшла шэсць нумароў... -
21. Кастрычніцкія падзеі 1917 г. на Беларусі. Устанаўленне савецкай улады
Каментароў: 1Восенню 1917 г. яшчэ больш пагоршылася сацыяльна-эканамічнае становішча краіны. Набалеўшым было пытанне аб міры. Насельніцтва пакутавала ад цяжару ўтрымання больш як двухмільённай арміі Заходняга фронту... -
22. Беларусь ва ўмовах германскай акупацыі (1918). Абвяшчэнне БНР
Каментароў: 1На акупіраванай немцамі тэрыторыі Беларусі панавала ваенная адміністрацыя. Яна забараніла бальшавіцкую партыю і грамадскія арганізацыі, якія падтрымлівалі яе, але дазволіла дзейнасць нацыянальна-дэмакратычных арганізацый... -
23. Утварэнне БССР, Літоўска-беларускай ССР. Барацьба з польскай інтэрвенцыяй
Каментароў: 1У лістападзе 1918 г., пасля паражэння аўстра-германскага блока ў сусветнай вайне і рэвалюцыі ў Германіі, бальшавікі анулявалі Брэсцкі мір і рушылі на Захад. 10 снежня 1918 г. Чырвоная Армія заняла Мінск... -
24. Вынікі грамадзянскай вайны на Беларусі. Другое абвяшчэнне БССР
У ходзе савецка-польскай вайны, пасля вызвалення Мінскай губерні ад польскіх акупантаў 31 ліпеня 1920 г. у Мінску была прынята дэкларацыя аб незалежнасці БССР. На вызваленай тэрыторыі аднаўлялася Савецкая ўлада... -
25. Новая эканамічная палітыка на Беларусі
Каментароў: 3Асноўным прынцыпам новай эканамічнай палітыкі (НЭП) Савецкай дзяржавы ў 1921 — 1928 гг. з'яўляецца выкарыстанне таварна-грашовых адносін.НЭП, па задумцы яе творцаў, павінен быў забяспечыць хуткі ўздым эканомікі... -
26. Беларусізацыя 20-х гг. Дасягненні і пралікі
Беларусізацыя — нацыянальна-культурная палітыка ў БССР у 20-я гг. У снежні 1920 г. на II Ўсебеларускім з'ездзе Саветаў упершыню было заяўлена аб неабходнасці арганізацыі жыцця грамадства, дзяржавы на роднай мове... -
27. Індустрыялізацыя і калектывізацыя ў БССР. Галоўныя вынікі
Каментароў: 3Індустрыялізацыя - працэс стварэння буйной машыннай вытворчасці ва ўсіх галінах народнай гаспадаркі, і перш за ўсё ў прамысловасці. СССР неабходна было правесці індустрыяльныя пераўтварэнні, таму што краіна адставала ў тэхніка-эканамічных адносінах... -
28. Грамадска-палітычнае i культурнае жыццё ў БССР у 30-я гг.
Прыход Сталіна да ўлады суправаджаўся спыненнем НЭПа і замацаваннем адміністрацыйна-камандных метадаў кіравання грамадствам. Умацоўваецца рэжым асабістай улады, ці культу асобы... -
29. Заходняя Беларусь у складзе Польшчы (20 - 30-я гг.). Уз'яднанне з БССР
Каментароў: 1У 1921 г. на Рыжскіх мірных перагаворах Польшчы пры дапамозе Антанты ўдалося далучыць да сваёй дзяржавы заходнюю частку Беларусі (Гродзенскую, усходнія паветы Віленскай і заходнія паветы Мінскай губерняў)... -
30. Пачатак Вялікай Айчыннай вайны. Баі на тэрыторыі Беларусі
Каментароў: 222 чэрвеня 1941 г. гітлераўскія войскі ўварваліся ў межы Савецкага Саюза. Дзякуючы падрабязнай інфармацыі, сабранай на тэрыторыі рэспублікі з дапамогай агентурнай сеткі, вораг наносіў дакладныя ўдары па аэрадромах, скапленнях ваеннай тэхнікі... -
31. Масавая барацьба супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў
Вораг не змог зламаць волю беларускага народа да вызвалення. На тэрыторыі Беларусі разгарнулася масавая барацьба супраць захопнікаў. Арганізатарамі яе ў пачатковы перыяд вайны былі не толькі партыйныя органы, кіруючыя партыйныя работнікі, але і... -
32. Вызваленне Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў
Каментароў: 1Восенню 1943 г., пасля разгрома фашысцкіх войскаў пад Курскам, пачалося выгнанне ворага з акупіраванай тэрыторыі Беларусі. 23 верасня быў вызвалены першы раённы цэнтр БССР Камарын... -
33. Аднаўленне i развіццё эканомікі Беларусі ў 1945 - 1965 гг.
Распачатая гітлераўскай Германіяй вайна нанесла Беларусі велізарныя людскія і матэрыяльныя страты, па агульным ўзроўні развіцця эканомікі рэспубліка была адкінута да 1928 г... -
34. Культура Беларусі ў 1945 — 1965 гг.
Каментароў: 1Адраджэнне культурнага жыцця на Беларусі пасля Вялікай Айчыннай вайны адбывалася ў надзвычай складаных умовах. Па-першае, за гады вайны амаль поўнасцю была знішчана матэрыяльна-тэхнічная база ўстаноў навукі, адукацыі і культуры... -
35. Удзел БССР у заснаванні i дзейнасці Арганізацыі Аб'яднаных Нацый (ААН)
Беларусь была прынята ў якасці першапачатковага члена ААН у знак павагі да нашага народа, з улікам уклада ў разгром нямецкага фашызму і панесеных у гэтай барацьбе вялікіх страт... -
36. Грамадска-палітычнае жыццё ў БССР у 1965 - 1985 гг.
Ва ўмовах захавання ў краіне таталітарнага рэжыму грамадска-палітычнае жыццё ў рэспубліцы вызначалася гэтым рэжымам. Пасля XX з'езда партыі (1956), які асудзіў культ асобы Сталіна, наступіла хрушчоўская "адліга", спыніліся арышты, людзі сталі... -
37. Развіццё народнай гаспадаркі ў БССР у 1965 - 1985 гг.
Цэнтралізаваная планавая эканоміка скоўвала тэхнічны прагрэс, не спрыяла росту творчай актыўнасці, параджала масавае ўтрыманства. У сувязі з гэтым была зроблена адна з самых рашучых у пасляваенныя гады спроб радыкальных змен у эканоміцы на аснове... -
38. Эканамічнае становішча БССР у другой палове 80-х — пачатку 90-х гг.
Пошукі шляхоў рэфарміравання эканомікі ў рэспубліцы перш за ўсё звязваліся з удасканаленнем планавага кіравання і павышэннем самастойнасці прадпрыемстваў (1986), з пераходам ад цэнтралізаванай, каманднай сістэмы да дэмакратычнай, заснаванай на... -
39. Асноўныя дасягненні ў развіцці беларускай культуры ў 1965 - 1985 гг.
Пераход ад рэфарматарска-ліберальнага курсу кіраўніцтва краінай першага паслясталінскага дзесяцігоддзя да кансерватыўна-неасталінскага ў другой палавіне 60-х — першай палавіне 80-х гг. асабліва адчувальна выявіўся ў культуры... -
40. Станаўленне суверэннай Рэспублікі Беларусь. Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь
На стыку 80-х — 90-х гг. ў СССР назіраўся выбух нацыянальных рухаў. У кола шматлікіх спрэчак, дыскусій, палітычных рэформаў папалі праблемы забеспячэння сапраўднага дзяржаўнага суверэнітэту. Аднак у разуменне суверэнітэту ў розных рэспубліках... -
41. Развіццё міжнародных сувязей Рэспублікі Беларусь
Дэмакратызацыя грамадскага жыцця, пераўтварэнні ў эканоміцы прывялі да ўсталявання новага палітычнага мышлення ў сферы міжнародных адносін. У гэтай сувязі больш спрыяльныя ўмовы склаліся і для плённай дзейнасці Беларусі ў ААН, дзе яна зараз... -
42. Навука i Культура Беларусі на сучасным этапе
Дэмакратызацыя грамадска-палітычнага жыцця, абвяшчэнне дзяржаўнай незалежнасці рэспублікі, а таксама эканамічны крызіс вызначылі кірунак развіцця культуры Беларусі. У змяніўшыхся ўмовах выразна праявіліся яе новыя рысы: паступовае пераадоленне...
Эксклюзіў на сайце
Падпіска на рассылку
Новыя выявы ў галерэі
- Малюнкі Напалеона Орды
- Графіці вядомых беларусаў
- Радзівілаўскі летапіс
- Беларуская Краевая Абарона
- Дапаможнікі люфтвафэ пры SS ад СБМ
Цытатнік
“Што ёсць гісторыя, як не байка, у якую дамовіліся паверыць?”
(Напалеон Банапарт)
Раім наведаць